الحيوة الابدية ، قايل‌ين مخاطبين لاهل النظر الى ربهم : افيضوا علينا من الماء او مما رزقكم اللَّه ، قالو ان اللَّه حرمها على الكافرين . عالم صغير ادنى - مراد عالم خيال است . « 1 » عالم صور - مراد از عالم صور هم عالم صور مقدارى است و هم عالم صور حسى است كه يكى را عالم عقلى و ديگرى را عالم حسى خوانند . « 2 » عالم صور طبيعيّه - مراد عالم طبيعت است . « 3 » عالم صور مقدارى - مراد عالم مثالات است . « 4 » عالم طبيعى يا طبيعت - مراد از عالم طبيعى گاه عالم مقابل عالم الهى است و گاه مقابل مجردات و عقول است كه عالم حوادث و زمانيات باشد . عالم شهادت . « 5 » عالم ظلمات يا ظلمانى - مراد عالم اجسام مظلمه است . اين اصطلاح اشراقى است . « 6 » عالم عقلى - مراد از عالم عقلى گاه عالم ذهن انسانى است كه مقابل عالم خارج از ذهن است و گاه عالم عقول است مقابل عالم اجسام . « 7 » عالم عقول مقدسه - مراد عالم عقول طوليه است كه عالم قضاى الهى است ( و محل القضاء هو المسمى بام الكتاب و اللوح المحفوظ عن النسخ و التغيير لكونه من عالم الجبروت و عالم العقول المقدسة عن التغيير و الزمان ) . « 8 » عالم علوى - مراد از عالم علوى عالم بالا از فلكيات و كواكب است و گاه اطلاق ديگرى دارد كه خواجه طوسى گويد : و مراد آن‌ها از عالم علو و سفل نه علو و سفل مكانى است به حسب حس بلكه هر چه محسوس بود اسفل بود بدين اعتبار اگر چه در مكان اعلى بود و هر چه معقول بود گر چه در مكانى اسفل بود علوى بود . عالم عقول . عالم عناصر - مراد جهان عنصريات و مواليد است . عناصر . عالم غيب - مراد جهان معقول و مجردات نوريه است كه غايب از عالم شهادت مىباشد و بالأخره عالم غيب هم اطلاق بر عالم ذهن و معقولات ذهنى و صور مدركه عقلى شود و هم اطلاق بر عالم عقول و نفوس مجرده شود و هم اطلاق بر عالم برزخ شود و هم بر عالم آخرت و غيب مطلق كه صقع ربوبى است . « 9 » عالم قدس - مراد عالم مفارقات است . « 10 » عالم كبير - مراد از عالم كبير جهان وجود با نظام كلى و جملى خود مىباشد كه انسان كبير هم گفته‌اند چنان‌كه انسان « به معناى حيوان ناطق » را عالم صغير هم ناميده‌اند و در هر حال رواقيان براى نخستين بار انسان را عالم صغير و جهان وجود را عالم كبير و انسان كبير ناميده‌اند . عالم صغير . عالم كثيف - مراد جهان مادى است .

--> ( 1 ) رسائل ، ملا صدرا ، ص 242 . ( 2 ) اسفار ، چاپ سنگى ، ج 1 ، ص 292 . ( 3 ) همان ، ج 4 ، ص 150 . ( 4 ) همان ، ص 159 . ( 5 ) مبدأ و معاد ، ملا صدرا ، ص 202 . ( 6 ) اسفار ، چاپ سنگى ، ج 3 ، ص 140 . ( 7 ) همان ، ج 2 ، ص 172 . ( 8 ) رسائل ، ملا صدرا ، ص 282 . ( 9 ) اسفار ، چاپ سنگى ، ج 4 ، ص 102 . ( 10 ) همان ، ج 1 ، ص 65 .